Halucynacja AI
Opracowanie: Heuriso · Weryfikacja treści:
Halucynacja AI to wygenerowana informacja, która brzmi wiarygodnie, ale jest nieprawdziwa lub nie ma oparcia w dostępnych źródłach. Może dotyczyć faktu, cytatu, publikacji albo właściwości produktu; sam brak potwierdzenia nie wystarcza jednak do uznania konkretnej wypowiedzi za błąd.
Co jest potrzebne do weryfikacji?
Potrzebujesz konkretnego fragmentu odpowiedzi oraz aktualnego źródła lub faktu, z którym można go porównać. Samo podejrzenie, że AI się myli, nie wystarcza.
Informacja bez potwierdzenia nie jest automatycznie błędem. „Nie wiemy” to inny wynik niż „mamy dowód sprzeczności”.
Co zrobić po znalezieniu rozjazdu?
Sprawdź aktualność danych i to, skąd AI mogło zaczerpnąć informację. Czasem problemem jest stary opis oferty na własnej stronie, a czasem zewnętrzna publikacja.
Po poprawie źródła obserwuj kolejne odpowiedzi. Zmiana opisu nie oznacza, że każda usługa AI natychmiast zaktualizuje swoją odpowiedź.
Dlaczego nie każdy rozjazd ma tę samą przyczynę?
Błędna odpowiedź może wynikać z wygenerowania nieistniejącego faktu, pomylenia dwóch firm albo wykorzystania starej publikacji. Bez analizy źródła nie zawsze da się rozstrzygnąć mechanizm. Dlatego w raportach Heuriso używamy określenia „rozjazd informacji” dla sprawdzalnej sprzeczności z faktem o marce. To opis zaobserwowanego problemu, bez przypisywania modelowi intencji ani pewnej przyczyny błędu.
Dla klienta konsekwencje mogą być praktyczne: rezygnacja z kontaktu, wybór niewłaściwego planu albo oczekiwanie usługi, której firma nie świadczy. W pierwszej kolejności sprawdzaj informacje wpływające na decyzję zakupową. Zachowaj pytanie, datę, nazwę usługi AI i dokładny cytat. Następnie porównaj twierdzenie z aktualnym cennikiem, dokumentacją lub potwierdzonym faktem w profilu firmy.
Częsty błąd: żądanie od modelu potwierdzenia własnej odpowiedzi
Pytanie „czy na pewno?” może prowadzić do zmiany wypowiedzi, ale nie jest niezależną weryfikacją. Model może zarówno wycofać prawdziwą informację, jak i powtórzyć fałszywą. Sprawdź rzeczywiste źródło, a jeśli go brakuje, oznacz wynik jako niezweryfikowany. Płynność języka, szczegółowy opis i pozornie precyzyjny cytat nie zastępują dowodu.
Przykład
AI twierdzi, że firma nie obsługuje klientów indywidualnych, choć aktualna oferta wyraźnie obejmuje tę grupę. To sprawdzalny rozjazd. Zdanie „oferta jest mało atrakcyjna” jest natomiast oceną.
Warto zapamiętać
Oddzielaj fakt od opinii i błąd od braku danych. Zachowaj cytat oraz podstawę swojej oceny.